Pancevac Online

Broj 4554 · 17.04.2014.

Feljton

Kratak istorijat železnice u Pančevu – prvih 120 godina (2)

Direktna veza sa gradovima u jugoistočnoj Evropi

Piše: Josip Veber

Kliknite za veci prikaz
Stanica Pančevo–Dunav posle Prvog svetskog rata

Železnica je u Pančevo stigla aprila 1894. godine iz pravca Zrenjanina i Kovačice. Prugu je gradilo „Torontalsko vicinalno društvo” uz pomoć lokalnih uprava iz mesta kroz koja je pruga prolazila.

Od 1896. pa do 1935. godine stanica Pančevo–Dunav bila je završna za sve vozove koji su dolazili iz ovog dela jugoistočne Evrope. Putnici koji su išli za Beograd, Zemun i Novi Sad nastavljali su putovanje parobrodima s tamiškog pristaništa. Tako je bilo sve do 1935. godine, kada su izgrađeni železnički mostovi na Tamišu i Dunavu i kada je Pančevo dobilo direktnu železničku vezu sa Beogradom i svim ostalim gradovima u jugoistočnoj Evropi.

Železnička stanica na Tamišu u početku je bila jednobrodna građevina urađena po tipskom projektu, što je važilo za većinu stanica u Austrougarskoj monarhiji. Međutim, zbog naglog povećanja obima prevoza putnika i, naročito, robe, stanična zgrada je početkom 20. veka proširena, da bi današnji izgled dobila uoči Prvog svetskog rata.

Putnički saobraćaj sa stanice na Tamišu obavljao se do sedamdesetih godina prošlog veka, a teretni do 1989. godine, kada je stanica ukinuta. Koloseci sa stanice, zajedno s prugom do stanice Vojlovica, demontirani su u proleće 1990. Pored ove stanice, Klub ljubitelja železnice Pančevo je 1997. godine postavio železničku kompoziciju kao muzejski eksponat koji će čuvati uspomenu ne vreme kada su tuda saobraćali vozovi.

Današnja stanica Pančevo–Glavna nekada je imala naziv Pančevo–Aerodrom. Sagrađena je odmah nakon izgradnje mostova na Tamišu i Dunavu. Prilikom izgradnje stanice urađena je i triangla koja ju je spojila sa stanicom Pančevo–Predgrađe (danas Pančevo–Varoš) i rasputnica 2-a na pruzi ka Zrenjaninu.

NJenom izgradnjom omogućen je direktan dolazak vozova iz Subotice, Kikinde i Zrenjanina, kao i onih iz pravca Kovina, Bele Crkve, Jaše Tomića, Vršca i Alibunara.

Za vreme Drugog svetskog rata nemačka vojska je u njenoj blizini držala magacine oružja i nafte, pa je stoga imala i stratešku važnost. Na svega nekoliko stotina metara udaljenosti nalazio se aerodrom, koji je dugi niz godina bio u funkciji, u prvo vreme za putnički saobraćaj, a kasnije za vojne potrebe. Po njemu je stanica tada i dobila ime.

Krajem 1991. godine počinje kapitalni remont pruge Beograd–Pančevo, a u sklopu tih radova remontovana je i stanica Pančevo–Aerodrom, koja nakon elektrifikacije i remonta, početkom 1992, dobija naziv Pančevo – Glavna stanica.

Danas stanica ima 15 koloseka, od kojih su drugi, treći i četvrti predviđeni za prijem putničkih vozova. U krugu stanice se nalaze i dva istovarna koloseka, kao i jedan industrijski kolosek, koji opslužuje vojnu kasarnu i postrojenje jedne naftne kompanije. Putnički saobraćaj se odvija ka Beogradu, Kikindi i Zrenjaninu, kao i prema Vršcu, Temišvaru i Bukureštu.

Sa ove stanice se do februara 2012. godine odvijao direktan saobraćaj ka beogradskoj glavnoj stanici i do Bukurešta.

Teretni saobraćaj se odvija do stanica Beograd–Ranžirna i Beograd–Spoljna, do Zrenjanina i Kikinde, kao i do Vršca (odakle vozovi idu za Rumuniju). U stanici se nalaze lokomotivski depo, gde je smeštena radionica ZOVS-a za manje popravke železničkih vozila, i sedište organizacione jedinice za vuču vozova.

Od železničkih službi, tu su Služba za saobraćajne poslove, služba TKS (za pregled vagona), Telefonsko-telegrafska služba, kancelarija za prevoz robe i putnička blagajna.